Uncategorized

PCOD (Polycystic ovarian disease): In India amongst every 10 women, there is one suffering from PCOD and it is most common in the case of teenagers. What is PCOD?         PCOD is a condition of irregular periods occurring in women which is related to the ovaries. From the moment when a female starts having a menstrual cycle i.e. from the age of 12 up to the stage of menopause i.e. at the stage of 50, every month ovum is released in the ovaries of a female. Sometimes due to improper/reduced growth, the ovum is left away in the ovary in the form of a cyst. Due to such repeated action, many cyst-like structures are collected in the ovaries which causes the ovary to swell. This also causes painful menses.   In order to have a regular menstrual cycle, the growth of the ovum on time and its release after that is very much required, or else due to the improper growth of the ovum, it is more likely to not get pregnant and have an irregular menstrual cycle. This is what is known as P.C.O.D [Polycystic ovarian disease ].          Due to this disease feminism starts reducing whereas there is an increase in male hormones, which leads to the irregular menstrual cycle. In some cases, the occurrence of the menstrual cycle depends completely on medication whereas during the menstrual cycle there is an increased or reduced flow of blood. Following are some common symptoms of PCOD:           Irregular periods are the most common symptom of PCOD. PCOD may also lead to dryness of skin, darkness in the skin, getting dark spots on the skin, the occurrence of pimples or acne on the face as well as body, increased weight at a higher rate, hair fall or split ends. Some women may have unwanted hair growth on the chin, upper lips, limbs, stomach, boredom, irritation, depression. Some women also experience ineffectiveness of exercise as well as medication used for reducing weight etc. and such symptoms are caused due to imbalance of female hormones. Causes of PCOD:              The exact cause of PCOD is unknown. But some of the factors responsible for it include – present western lifestyle, where there is lack of exercise, irregular meals, high intake of fast food /junk food, waking up late, late-night sleeping habits, high carrier orientation, mental stress, etc. which cause an increase in the male hormones/hormonal imbalance and ultimately irregular periods.  Ayurvedic Treatment of PCOD:                   Hence while treating this disease it is required to follow the rules set by mother nature and maintain the balance of seven tissues [sapta dhatus]. The treatment for strengthening the uterus and increasing the efficiency of tissues along with physical exercise for improved physical and mental efficiency is very helpful in treating P.C.O.D          Other forms of treatment are temporary and more focused on medication for the immediate occurrence of the menstrual cycle. With the use of Ayurvedic medication, the menstrual cycle is regularized and it may also be helpful for a person to get rid of infertility naturally thereby leading to pregnancy due to the formation of the ovum. Ayurvedic diet and activities for PCOD     A strict diet routine has to be followed during the entire treatment of PCOD since many physiological systems are impaired in this condition. Do’s 1) Exercise regularly 2) Include vegetables like bitter guard and drumsticks in the diet. 3) Check blood glucose level pre & post-lunch. 4) Drink at least 8 – 10 glasses of water daily. 5) Take proper rest. Dont’s 1) Avoid alcohol consumption and smoking. 2) Avoid Black gram, sour items, chilies, and salted food items. 2) Avoid refrigerated/chilled food. 3) Avoid caffeine and alcohol. 4) Avoid daytime sleep as it may worsen the PCOD situation. 5) Avoid milk and milk products, particularly yogurt, curd, and buttermilk. 6) Avoid fish and jaggery. PCOD Treatment at Shree Sai Ayurvedic Clinic:         Shree Sai Ayurvedic Clinic is a renowned Infertility Clinic in PCMC. Since body and mind together are interdependent, Ayurveda considers it as a single unit in the treatment process. At our clinic in PCMC, we provide Ayurvedic medicines for PCOD And All Other treatments which are 100% herbal. The aim of treatment is to correct the hormonal imbalance. Every treatment procedure or medicine will be prescribed only after taking into consideration each complaint presented by the patient such as diabetes, obesity, etc. The treatment includes Panchakarma techniques such as Vaman, Virechan, Basthi/Uttar Basthi, Shirodhara, and Nasya depending on severity and patient’s requirement. For more information about PCOD contact us – 7796775000 Dr. Avinash Deore Shree Sai Ayurvedic Clinic Address: Kohinoor Arcade, Shop No. – 116, First Floor, Tilak Chowk, Mumbai Pune Road, Nigdi, Pune, Maharashtra 411044 Related Articles Makar Sankranti:- Benefits of Sesame Seed (Til) (संक्रांत- तिल के फायदे) How to Lose Weight After Diwali: Expert Tips and Tricks | ि वाळीनतं र वाढलेलेवजन कसेकमी करा ? पावसाळ्यातील आजार व त्यासाठी घ्यावयाची काळजी

पावसाळ्यातील आजार व त्यासाठी घ्यावयाची काळजी नुकताच पावसाळा सुरु झाला आहे. साहजिकच सर्वांना पावसात भिजायला आवडते. परंतु या सुखद अनुभवासोबतच आपण वेगवेगळे आजार घेऊन येतो. तसेच हे वातावरण जीवजंतूसाठी पोषक असते.  आयुर्वेद शास्त्रानुसार पावसाळ्यामध्ये पाणी आणि वारा दूषित झालेला असतो. त्यामुळे जंतूसंसर्ग होऊन  साथीचे आजार लवकर पसरतात. पावसाळ्यात आढळणाऱ्या सामान्य व्याधी म्हणजे ताप, सर्दी, खोकला, जुलाब, अतिसार, उलट्या होणे. पावसाळ्यातील विषाणूजन्य व्याधी म्हणजे मलेरिया, हिवताप, स्वाईन फ्लू, डेंग्यू, चिकन गुनिया,  कावीळ, कॉलरा. तसेच पावसाळ्यात सांधेदुखी, अस्थमा, आमवात, पचनाचे आजार, अम्प्लपित्त यांसारख्या जुनाट व्याधीदेखील डोके वर काढू लागतात. योग्य पद्धतीने काळजी न घेतल्यास वरील आजारांची तीव्रता कमी अधिक प्रमाणात जाणवते. या दूषित वाऱ्यापासून आणि पाण्यापासून संरक्षण व्हावे म्हणून काय करावे, काय खावे, कसे वागावे यासाठी आयुर्वेदामध्ये  ऋतुचर्या वर्णन केलेली आहे. चला तर जाणून घेऊया पावसाळ्यातील  आजारांपासून आपले व आपल्या कुटुंबियांचे कसे संरक्षण करावे. हे आजार होऊ नयेत म्हणून आपण खालील काळजी घ्यावी. पावसाळ्यातपाणी उकळून प्यावे पालेभाज्या,फळे वापरताना मिठाच्या पाण्यात स्वच्छ धुवाव्यात. रस्त्यावरीलउघड्यावरचे पदार्थ खाऊ नयेत दूषितहवेमुळे होणारे आजार टाळण्यासाठी दररोज सकाळ, संध्याकाळ घरामध्ये वेखंड, गुग्गुळाचा धूर करावा. पावसाळ्यामध्येलहान मुलांची विशेष काळजी घ्यावी. अतिसार, मलेरिया, गोवर, कांजिण्या या व्याधींचे प्रमाण लहान बालकांमध्ये वाढलेले दिसते.  हे टाळण्यासाठी मुलांना आयुर्वेदिक सितोपलादी चूर्ण, अरविंदासव, महासुदर्शन काढा आदी औषधे वैद्यांच्या सल्ल्याने नियमित द्यावीत. हे लक्षात ठेवा दररोजसर्वांगाला तिळाचे तेल  कोमट करून मसाज करणे, व नंतर कोमट पाण्याने स्नान करावे. गाईच्या दुधात हळद, सुंठ व तुळशीची पाने उकळून सेवन केल्यास रोगप्रतिकारशक्ती वाढते. पावसाळ्याततळलेले पदार्थ, आंबवलेले पदार्थ, शिळे अन्न, बेकरीचे पदार्थ, साबुदाणा, मसालेदार, चमचमीत अन्न,  फास्ट फूड  आरोग्यास हानिकारक आहेत. फ्रिजमधीलअतिथंड पाणी पिणे, कोल्ड ड्रिंक्स, आइसक्रीम यामुळे भूक मंदावते. सर्दी, खोकला यासारखे आजार लवकर होतात. गुणांनी विरुद्ध असणारे अन्नपदार्थ खाऊ नयेत. उदा. दूध + फळे एकत्र, मिल्कशेक, दूध व मासे एकत्र, मांसाहारानंतर आईस क्रीम. गरमपाणी व मध एकत्र पिऊ नये. दररोजरात्री झोपताना १५ ते २० काळ्या मनुका खाल्ल्याने पोट साफ होते. रात्रीझोपताना कोमट पाणी प्यावे. यामुळे वजन नियंत्रित राहते व शरीर हलके राहते. सांधेदुखी,वातव्याधी टाळण्यासाठी महानारायण तेलाने मालिश करावे निरोगीराहण्यासाठी व शरीरातील वाढलेला वात कमी करण्यासाठी आयुर्वेद वैद्याकडून बस्ती हे पंचकर्म अतिशय उपयुक्त ठरते. पावसाळ्यातजठराग्नी मंद झाल्याने भूक कमी होते. त्यामुळे जेवण कमी जाते व अशक्तपणा जाणवू लागतो. अशक्तपणामुळे रोगप्रतिकारशक्ती कमी होऊन शरीर अनेक आजारांना बळी पडते.  ही  गोष्ट टाळण्यासाठी सुंठ घालून पाणी उकळून प्यावे. दैनंदिनआहारामध्ये पचनाला हलके अन्नपदार्थ घ्यावेत. अशापद्धतीने आयुर्वेदातील सोपे नियम पाळून आपण अनेक अवघड आजारांपासून लांब राहू शकतो. पावसाळा खरंच आनंदाचा अनुभव देणारा ऋतू असतो. त्यामुळे वरील काही पथ्ये पाळा व पावसाळ्याचा मनमुराद आनंद घ्या. आपल्या खानपानाच्या सवयींनवर नियंत्रण ठेवा.  आजारी पडण्यापेक्षा आजारांची पूर्वतयारी केलेली केव्हाही उत्तमच. आणि जर आजारी पडलाच तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य तो औषधोपचार त्वरित करावा. अशाच उपयोगी माहीतीसाठी  संपर्क करा – 7796775000 डॉ. सौ. विद्या देवरे श्री साई आयुर्वेदिक क्लिनिक पत्ता : कोहिनुर आर्केड ,१ मजला , शॉप नं ११६ टिळक चौक , निगडी पुणे-४४ Related Articles Makar Sankranti:- Benefits of Sesame Seed (Til) (संक्रांत- तिल के फायदे) How to Lose Weight After Diwali: Expert Tips and Tricks | ि वाळीनतं र वाढलेलेवजन कसेकमी करा ? पावसाळ्यातील आजार व त्यासाठी घ्यावयाची काळजी

मासिक पाळी दरम्यान स्त्रियांनी घ्यावयाची काळजी प्रत्येक मुलीच्या आयुष्यात एका विशिष्ट वयामध्ये मासिक पाळी सुरु होते आणि ती एका विशिष्ट वयापर्यंत सुरु राहते. पण मासिक पाळी हा प्रत्येक स्त्रीच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा असला तरीही मासिक पाळीच्या अनेक समस्याही महिलांना असतात. मासिक पाळी दरम्यान आपल्या शरीरात बरेच बदल होत असतात जसे कि स्तन हळवे होणे, पोट फुगल्यासारखे वाटणे, डोकेदुखी, झोप न लागणे, चिडचिड, थकवा, थोडे वजन वाढणे, इ. त्रास होतात.  ही सर्व लक्षणे शरीरात संप्रेरकांमुळे होणा-या बदलांमुळे असतात. पाळीच्या आधी 1-2 आठवडे हा त्रास होतो. पाळीची तारीख जवळ येईल तसे मानसिक त्रास वाढतात. शारीरिक त्रासही थोडेफार वाढतात. आणखी एक प्रकार म्हणजे पाळी सुरु झाल्याझाल्या ओटीपोटात दुखून येते.  हे दुखणे थोडा वेळ टिकून, थांबून थांबून येते. पाळीच्या 3 – 4  दिवसांत हा त्रास चालूच राहतो. परंतु काही पथ्य पाळली तर हा त्रास कमी होऊ शकतो आणि आपणास आराम मिळू शकतो. चला तर जाणून घेऊ मासिक पाळी दरम्यान काळजी  घेण्यासाठी काही महत्वाच्या टिप्स. तीन ते पाच दिवस रक्‍तस्राव सुरू असणाऱ्या स्त्रीला रज:स्वला असे म्हणतात. या काळामध्ये योनीमार्गातुन रक्तस्त्राव होतो. शारीरिक व मानसिक थकवा असतो.  अशा वेळेस समागम केल्यास जास्त वेदना होतात व आरोग्याच्या दृष्टीने हे त्रासदायक ही असते. या काळात विश्रांती मिळावी म्हणून पुर्वीच्या काळी स्त्रियांना बाजूला बसवले जायचे.  परंतु आज स्त्री-पुरुषाच्या खांद्याला खांदा लावून काम करते, तिला बाजूला बसणे शक्य नाही म्हणून त्रास होतो. पाळीमध्ये उद्भवणारे  काही दोष व त्यांचा परिणाम: या काळात गर्भाशय आकुंचन पावल्यामुळे किंचित वेदना होतात. आयुर्वेदामध्येवातप्रकृतीच्या स्त्रियांमध्ये रक्तस्राव अगदी कमी व काळपट रंगाचा व वेदनायुक्त असतो. पित्तप्रकृतीमध्ये जास्त प्रमाणात लालभडक रंगाचा, वेदनारहित असतो. तरकफप्रकृतीमध्ये लाल रंगाचा, कफयुक्त, थोडासा बुळबुळीत, मध्यम प्रमाणात व वेदनारहित असतो. पाळीमध्ये कोणता आहार घ्यावा? पाळीमध्ये पाचन अग्नि नैसर्गिकरित्या कमी होते, म्हणून स्त्रियांसाठी या काळात विशिष्ट प्रकारच्या आहाराचे अनुसरण करणे महत्वाचे आहे.  या कालावधीमध्ये आहार कसा असावा याबद्दल आयुर्वेदामध्ये काही पथ्ये सांगितलेली आहेत. त्यात असे सांगितलेले आहे कि स्त्रियांनी या काळात पचायला हलके, गरम व शिजवलेले अन्न खावे.  कारण पचायला जड, थंड आणि कच्चे पदार्थ वात डोश वाढवू शकतात. चला तर जाणून घेऊ काही आयुर्वेदिक टिप्स : पाळीसुरूअसताना आहार हलका व नेहमी पेक्षा कमी प्रमाणात घ्यावा. तेलकट तळलेले, मसाल्याचे चमचमीत पदार्थ खाऊ नयेत. या दिवसात शरीरातील ऊर्जा कमी झालेली असते. आहार जास्त घेतला तर त्याचे पचन व्यवस्थित होत नाही.  अपचनामुळे शरीरातील आम निर्मिती होऊन बरेच आजार जडतात, म्हणून शरीराला उत्साह व बळ मिळेल असा हलका आहार घ्यावा.  भाज्यांचे सूप, शहाळ्याचे पाणी,संत्री,मोसंबी अशा प्रकारच्या फळांचे रस तसेच नाचणीची पेज घ्यावी. शक्यतोजेवणताजे व गरम असावे. पालक,  माठ, चाकवत, राजगिरा भाज्या खाव्यात. टोमॅटो,गाजर यांची कोशिंबीर व जीवनसत्वे प्रोटीन युक्त आहार घ्यावा. दूध, कडधान्य ,फळे, भाज्या यांचा समावेश असावा. वेदनाकमी करण्यासाठी अजवाईन  गरम किंवा कोमट पाण्यामध्ये  घ्या. तसेचया काळात कोमट  पाणी प्यायल्याने पोटदुखी कमी होऊन मासिक पाळी व्यवस्थित होण्यास मदत करते, पचन सामान्य ठेवते, तसेच भूक आणि चव सुधारते.  त्यामुळे शक्यतो कोमट पाणी प्यावे. आहारातकाही प्रमाणात तुपाचा समावेश करावा. ते पचनास मदत करते, अपान वात खालच्या दिशेने राखते त्यामुळे उदरपोकळी कमी होऊन मासिक पाळी येण्यास मदत होते.  तसेच तूप हे आपले मन शांत करते म्हणून आयुर्वेदामध्ये तूप दररोज सेवन करण्याची शिफारस केली जाते.  तसेच महिलांमध्ये  दररोज आहारात योग्य प्रमाणात समावेश केल्याने तणाव, चिंता, मनःस्थिती बदलणे, भीती इत्यादीपासून मुक्त होतो आहारात दूध, जव असा आहार घ्यावा. पाळीमध्ये आचरण कसे करावे? पाळीमध्ये स्त्रियांनी कसे आचरण करावे यासंबंधी काही महत्वाच्या बाबी सांगितल्या आहेत. चला तर जाणून घेऊ त्या काय आहेत: स्त्रीनेयापाच दिवसांमध्ये आपले मन प्रसन्न ठेवावे. सकारात्मक विचारांमध्ये मन गुंतवावे. शोककरणे,रडणे, अति श्रमाची कामे टाळावीत. कारण अधिक श्रमामुळे रक्तस्रावाचे प्रमाण वाढते व थकवा येतो. दिवसा झोपणे टाळावे, कारण यामुळे कफ वाढून स्त्रोतसा मध्ये अडथळा निर्माण होतो. अनेक आजार जडतात. शरीराची स्वच्छता राखावी. सकाळी आंघोळ करावी व दर तीन ते चार तासांनी पॅड बदलत राहावे. स्त्रियांनीया काळात अधिक श्रम करू नये. तसेच अधिक  वजन उचलू नये. खेळणे, धावणे,  पोहणे इत्यादी क्रिया करू नये. शक्य तेवढा आराम करावा. पाळीच्याजागेची स्वच्छता ठेवावी. रोजकोमट पाण्याने स्नान करावे व  स्नान करताना कंबर, पाळीची जागा गरम पाण्याने शेकावी. अंगजास्त चोळू नये त्यामुळे रज स्रावचे प्रमाण कमी होते. चौथ्यादिवशी डोक्यावरून स्नान करावे. शुभ्रवस्त्र परिधान करावे. अलंकारधारण करावे. ही परिचर्या पाळल्यास महीलांमध्ये पाळीच्या तक्रारी होत नाहीत.व नकोशी असणारी पाळी आपलीशी वाटायला लागते. अशाच उपयोगी माहीतीसाठी  Group Join करा. https://chat.whatsapp.com/IZ2vZ3wHhQO4rrLQ3jYbOC डॉ. अविनाश देवरे श्री साई आयुर्वेदिक क्लिनिक पत्ता : कोहिनुर आर्केड ,१ मजला , शॉप नं ११६ टिळक चौक , निगडी पुणे-४४ Related Articles Makar Sankranti:- Benefits of Sesame Seed (Til) (संक्रांत- तिल के फायदे) How to Lose Weight After Diwali: Expert Tips and Tricks | ि वाळीनतं र वाढलेलेवजन कसेकमी करा ? पावसाळ्यातील आजार व त्यासाठी घ्यावयाची काळजी